थारु सँस्कृतिके नीतिगत व्यवस्थापन जरुरी
आब हमार द्यासम हुईलक स्थानीय स्तरक चुनाव क बात बत्व दारु । जनताहुँक्र आपन र्वाजल जनप्रतिनिथि पईल । ज्याकर कारण स्थानीय स्तरक विकाशम अग्रसरता लिई व हमार द्यासक विकाश हुई कना आश हो । यि स्थानीय चुनावक सब्से बरुवार उपलब्धी कना हो कल से ध्यार महिलाहुँक्र आघ अईना मौका पईल । ध्यार महिला बरा पोस्टम आपन स्थान सुरक्षित कर्ल ।

पहिल ३३ प्रतिशत , ५० प्रतिशत अधिकारक माग कर्ना महिला हुँक्र कसिक यि स्थानसम्म आपुग्ल कबि कलसे याकर एक्कठो कारण हो महिला हुँकहन उ पोस्टम उठाहि पर्ना बाध्यतात्मक नितिगत व्यवस्था । याकर कारण ध्यार महिला हुँक्र मेयर, उप मेयर ,वडा अध्यक्ष, व वडा सदस्यम स्थान पईल बात ।
यिह प्रकारक यदि हमार थारु जातिनक चाड पर्व ह फे हम्र नितिगत व्यवस्थापन कर सेक्बि कलसे अवश्य फे हमार सँस्कृति संरक्षणम फे टेवा पुगि । थारुनक हरेक चाडम “य सरकार बिदा देउ”….२, कैक हार गुहार कर्ना बन्द हुई । नै त नेपालीम एक्ठो कहावत बा “काग कराउँदै गर्छ पिना सुक्दै गर्छ ” कह हँस सरकार हमार बाट कबू नै सुनि ।
हमार पिडा कब्बु नै महसुस करि । याकर जल्दो बल्दो उदाहण कहबि कलसे गैलक भँदौ १३ गते “गौरा पर्व” रह । जौन पर्व सुदुरपश्चिमके गैर थारु हुँक्र मनैठ । नेपाल सरकार यि पर्वक दिन सार्वजनिक विदा देल रह । तर याकर २ दिन केल आघ अर्थात भँदौ ११ गते “अट्वारी पर्व ” रह जौन थारुनक दुसरा बरुवार पर्व हो । मने यि पर्वक सार्वजनिक विदा त डुर स्थानीय विदा फे पईना मुस्किल रह ।
वर्ष भरिक बाट कर्ना हो कलसे लगभग ४४ दिन शनिच्चरके बिदा बा । ५ दिन दिवश क सार्वजनिक बिदा बा कलसे २४ दिन टमान चाडबाडक सार्वजनिक बिदा बा । यि २४ दिनम थारु हुँक्रकेल मनैना कौनो फे चाडक बिदा नि परट । आम्हिन कना हो कलसे थारुहुँक्र मनैना चाडपर्व भित्ते पत्रिकामफे लिखल देख नि परट । ट कसिक हुई हमार थारु सँस्कृतिक सँरक्षण ? स्वाच पर्ना बाट बा ।
“माघी पर्व” हमार थारु हुँकहनक सब्से बरुवार पर्व हो । यि पर्व ह हम्र नयाँ वर्षके रुपम विशेष तरिकासे ५ दिन सम्म मनैठि । माघ लहिना, निस्राउक कर्हना, सुरिक सिकार खईना, नयाँ योजना बनैना, घर फुट्ना कामक शुरुवात यिह माघी म हुईत हमार थारु जातिनम । माघी पर्व ह “माघे संक्रान्ति” के रुपम गैर थारुहुँक्र फे मनैना हुईलक उहरसे सायद सरकार से १ दिनके सार्वजनिक विदा दिहल हुई । नै ट थारु जातिन ५ दिनसम्म विदा दिह पर्ना हुईस ।
कृष्ण जन्माष्टमी जेहि ह हम्र “ अष्टिम्की ” कथि थारुनक विशेष चाड रलसेफे यि चाड गैर थारु हुँक्रफे मनैना हुईलक मार याकर बिदा दे गैलक हुई । थारुनक दुसरा बरुवार पर्व “अट्वारी पर्व” जौन कृष्ण जन्माष्टमीक दुसरा अट्वारक दिन धुमधाम तरिकासे मना जईथा । याकर बिदा ट दुरक बाट बा क्यालेन्डरम फे नि लिग्गिल हो ।
यि पर्व फे हम्र विशेष प्रकारक पुजा कैख , अगा्रसन काहरक ३ दिनसम मनैथि । यि पर्व हमार थारु जातिन क विशुद्ध पर्व हुईलक उहरसे सायद ना ट यि पर्वक कौनो अफिसियल रेकर्ड हो ना ट सरकारी बिदा । और छोटी–छोटी थारुनक चाडपर्वक ट झन बात जिन करी । यसिक ह्यारबेर ज्याकर शक्ति वाकर भक्ति कना हँस देख परट ।
जे पावर म बा, ज्याकर पहुँच बा वाकर सक्कु चिजक सुनिश्चितता बातिस । पँहुच रलक जातिनक चाद पर्व नेपाल सरकारक भित्त्ते पात्रोम लिख गैल बा । तर खै हमार थारुन क चाड ? उह मार यदि हम्र थारु हुँक्र आपन सँस्कृति बाचई चाहति कलसे सब्से पहिल राज्यक नितिगत व्यवस्थाम दस्तावेज कराई । सरकारसे सार्वजनिक बिदाके सुनिश्चिता हुई । संरक्षणम ध्यान पुगि । याकर लाग सक्कु थारु हुँक्र जागरुक हुई ।













