थारु कृषकहुक्रनसे केमोमाईल खेती

हसुलिया, २९ माघ । वर्षौसे ओहे निर्वाहमुखी खेतीमे सीमित कैलालीके एक ग्रामीण वस्तीके कृषकहुकनके मुहार फेरे लागल बा ।

सुगन्धित जडिबुटी तेलके रुपमे चिन्जैना केमोमाइल खेतीमे आकर्षित जिल्लाके कैलारी गाउँपालिका–५ बिसनपुर गाउँक् कृषकहुकनके मुहार फेरे लागल हो ।

आउर बालीके तुलनामे केमोमाइल खेतीसे मजा आम्दानी हुइना हुइलपाछे यहाँके कृषक पछिल्का ५ बरस याहोर धमाधम गेहुँ बोइना खेटुवामे केमोमाइल खेती करे लागल हुइट ।

२०७१ सालमे स्थानीय मानबहादुर चौधरी १० कठ्ठा क्षेत्रफलमे केमोमाइल खेतीके सुरुवात करल रहिट । खेतीसे मजा आम्दानी हुई लागलपाछे उ गाउँके आजकाल २० घरधुरी १२ विघा क्षेत्रफलमे खेती करटी रहल बाटै । उ क्रम बह्रटी रहल पागिल बा ।

पछिल्का समय धान, गेहुँलगायत बाली छाडा चौपाया नष्ट करे लागलपाछे टे झने केमोमाइल खेतीमे किसानहुकनके आकर्षण बह्रल बा । य बाली पशुचौपाया नैखैना, अन्य बालीके तुलनामे ४/५ गुणा ढिउर आम्दानी हुइना हुइलपाछे किसानहुकनके आकर्षण बह्रल हो ।

कृषक मानबहादुर चौधरी गैल बरस १० कठ्ठा जमिनमे करल केमोमाइल खेतीसे उत्पादित तेल ओ विया बिक्रि करके साढे २ लाखसे ढिउर आम्दानी करल जनैलै । उहाँ अन्यबालीहे घटाके यी बाली थप बह्रैना मनस्थिति समेत बनैले बाटै ।

उहाँ अप्ने उत्पादित केमोमाइलके बिया जिल्ला वनस्पति कार्यालय धनगढी, अत्तरिया जडीबूटी संघ ओ दाङ जिल्लाके कृषकहुकन विक्रि करटी आइल जानकारी डेलै ।

स्थानीय डोसर कृषक सोनुराम चौधरी केमोमाइल खेतीसे मजा आम्दानी हुइलपाछे घरके आर्थिक अवस्था सुधार हुइटी गैल कहटी खुशी व्यक्त कर्लै । उहाँ फेन केमोमाइल खेतीके क्षेत्रफल बह्रैना योजना बनैले बाटै ।

केमोमाइलके व्यावसायिक खेतीमे कृषकहुकनके आकर्षण बह्रलपाछे कुछ दातृ निकाय लगानी समेत बह्रैले बा । इन्साफ नेपाल कैलाली ओ कञ्चनपुर जिल्लाहे लक्षित करके केमोमाइल, मेन्थालगायत जडिबुटी खेतीमे लगानी तथा प्रवद्र्धन करटी आइल बा ।

इन्साफ कलष्टर संयोजक टेकबहादुर बरवाल कैलाली ओ कञ्चनपुर जिल्लाके टमान जिल्लामे केमोमाइल प्रशोधनके लाग लगानी करटी आइल जानकारी डेलै ।

१२ विघा क्षेत्रफल बराबर एक प्रशोधन केन्द्रमे लगानी करटी आइल बटैटी संयोजक बरवाल २० प्रतिशत स्थानीय ओ बाँकी अप्नेहुकनके लगानीमे सुगन्धित तेल प्रशोधन केन्द्र स्थापना करटी आइल जनैलै ।

बिसनपुर गाउँमे फेन कुल १० लाखके लगातमे सुगन्धित तेल प्रशोधन केन्द्र ओ साढे ९ लाखके लागतमे सिचाइँके लाग सौर्य वाटर पम्प जडानके काम हुइटी रहल संयोजक बरवाल बटैलै । केमोमाइलके फूला प्रशोधन करके सुगन्धित तेल निकर्ना काम करजाइठ । केमोमाइलके तेल सौन्दर्य सामग्री बनैनामे प्रयोग करजाइठ । जेकर बजार माग ओ मूल्य मजा रहलओरसे किसानहुकनके यकर खेतीप्रति फेन आकर्षण बह्रल संयोजक बरवालके कहाई बा ।

संयोजक बरवालके अनुसार एक विघा जमिनमे करल केमोमाइल खेतीसे ४ से ७ किलो (लिटर) तेल उत्पादन करे सेकजाइठ । जेकर बजार मूल्य प्रति किलो (लिटर) ५५ हजारसे ७० हजारसम रहल बा ।